Orain dela bost urte inguru eta nire arreba txikiari esker ezagutu nuen nire bizitza aldatuko zuen bizitzeko beste modu bat. Nire arreba ikastetxeko eskaut taldean zegoen eta igande batean nire gurasoekin joan nintzen bere bila eta nire bizitza aldatuko zuen erabaki bat hartu nuen. Hain esperientzia on honi esker eskaut taldera sartzea erabaki nuen eta hainbeste urte taldean eman eta gero eman didan guztia bultatzeko ordua heldu zaidala uste dut. Gai honi buruz sarrera bat egitea buruan neukan denbora luzez baina asteburu osoa Amurrion hezitzen egon eta gero, denbora heldu dela uste dut.

Taldean urte batzuk ume bezala eman eta gero, urte honetan taldea uztea edo begirale bezala jarraitzea aukeratzeko ordua heldu egin zait eta jarraitzea aukeratu dut. Jarraitzeko eta umeak behar den bezala hezitzeko lehenik eta behin nire heziketatik hasi behar naiz eta horretarako hainbat kurtso egiten ari naiz baina benetan jarraitzeko arrazoia eskaut mugimendua proposatzen duen bizitzeko modua da. Mugimendu hau hezkuntza berezi bat proposatzen du bizitza osorako eta zure bizitzaren protagonista izanda, balore berezi batzuetan eta ezaugarri berezi batzuekin.

Mugimendu hezitzaile hau hiru oinarri nagusietan oinarritzen da: Pertsona, Herri eta Fedea. Pertsona aukeran norbera bere burua hobeto ezagutzen eta bere bizitza planifikatzen du, norbera nahi duenari garrantzi gehiago ematen. Herri aukerari dagokionez pertsona autokritikoak, gizartearekin kritikoak eta kezkatuak hezitzen dira eta Fede aukerari dagokionez, espiritualtasuna lantzen da, aukera ezberdinak ezagutzen eta hauekin kritiko izanez, norberak nahi duena aukeratu. Taldearen arabera, Fede aukera modu batzuetan lantzen da eta beste batzuetan beste modu batzuekin. Adibidez, katolikoak Nazareteko Jesusen baloreak erabiltzen dituzte baina mundu beste leku batean, musulman herrialde batean, ez dute Jesus oinarritzat hartuko.

Bestalde, metodo, metodologia eta sinbologia berezia erabiltzen duen mugimendua da. Metodoa "zer" galderari erantzuten dio eta aisialdiko beste mugimendutaz nabarmentzen dituen ezaugarriak dira. Honetan bost oinarri nagusi daude: naturan bizitzea, talde txikietan eta handietan banatzea, programa progresiboak eta eragarkarriak, eskaut legea eta promesa eta ekintzen bitartez hezitzea/ikastea. Berriz, metodologia "nola" galderari eratzuten dio eta metodoa ulergarriagoa eta erakargarriagoa egiten du. Metodologia ez da berdina esaten talde guztietan baina bai oso oso antzeko baina talde bakoitzak bere ñabardurak jartzen dizkio. Oinarrizkoa da, txikienekin liburu bat erabiltzea guztia egiteko horrela hobeto ulertuko dutelako eta "ikusgarriagoa" dutelako.

Betiere, helduak izaten dira ume hauek zuzentzen dituztenak beraiek guztia igartzeko eta egoera zailetan laguntzeko baina beti beraiei. Eskaut taldeetan 6-7 urteetatik 18 urteetaraino egoten dira elkarbizitzen eta hori benetan oso lagungarria da bai umeentzat baita begiraleentzat ere, txikienak nagusienetaz ikasten eta nagusienak txikienetaz ikasten. Agian eskaut hitza entzutean burura etortzen zaigun lehen gauza lepoan daramaten "pañoleta" da, baina hori bakarrik sinbologia baten parte dira. Sinbologia hau oso garrantziatsua da, mugimendua bereizten duelako eta garapena modu sinple eta erraz batean neurtzen duelako

Beraz, arrazoi guzti hauengatik eta benetan heziketa baliotsua delako usten dudalako aurrera egitea erabaki dut, gainera pertsona bezala ere handitzeko balioko zaidalako. Gainera, umeekin lan egingo dudanez, aukera oso egokia iruditu zait benetan irakatsi nahi dudana martxan jartzeko eta eskema moduko bat izateko buruan lan egiten hasi baino lehen ahal dudan guztia argi izateko.

Beti esan da Espainia kultura demokratiko urriko estautua dela, ia 40 urteko diktadura baten ondoren 38 urte pasa dira eta oraindik politikari buruz hitz egiteko tabua dago, antzina Falangek onartutako irakasleen eredutik ixiltasuneko eredura pasa gara, non irakaslea ez du politikaren inguruan ezer jakin nahi ezta azaldu ere.

Zer da kultura demokratikoa? Demokrazia bermatzeko dauden baloreak, instituzioak eta jarduerak sustatzea da; ikasleei hauteskundeen funtzionamendua ondo azaltzea, haien eskubideak ondo ezagutzea eta haiek defendatzeko organoak erabiltzen jakitea: Giza Eskubideak, Sindikatuak, Klaseko ordezkaritza eta Eskola Kontseilua adibidez. Guzti hau eskola programetan agertzen da baina praktikan ez da hori ondo ikusten: Giza eskubideak ez dira erreibindikatzen, ikasleak ez dute sindikatuetan lan egiten, klaseko ordezkariak zozketaz aukeratzen dira maiz baita Eskola Kontseiluetan garrantzi gutxiko partehartzea egotea. Hau bultzatzeko ariketak klasean egitea proposatzen dugu baita elkarrizketaren bidez arauak ezartzeko eta arazoak konpontzeko etekina ikusarazi.

Klasean denok ikasi genuen zer den parlamentua, botere legegilea eta betearazlea zer den, gutxi gora behera behitzat. Baina derrigorrezko hezkuntza bete duten zenbat ikaslek azaldu zezaketen nola antolatzen diren parlamentu aulkiak, D'Hont sistema zertan datzan edo abstentzioaren, bozka txuriaren, bozka nuloaren eta baliodun bozkaren arteko aldea eta ondorioak. Non egin du huts sistemak? Programan jarrita badago eta irakasten bada agian irakasteko era izango da, edo hautesle izango direnak sistema ondo ulertzeko interes gutxi agian, Konspiranoikoegia?

Gainera ikusi izan dira demokraziaren eta egiazkotasun historikoaren kontra doazten eskola programak: Espainiako zilegizko aldia ez dela aitzakia hartuz I. eta II. Errepublikak azaltzen ez dituzten eskolak, Quijornako ikastetxe publiko batean antolatutako azoka militarra, non bandera eta ikur naziak eta falangistak saltzen ziren baita Frankoren garaian eraikitako eskola publiko askotan agertzen diren ikur faxistak.

Argi dago hainbat jarrera aldatu egin behar direla eta oraindik bide luzea ibiltzeko dugula estatu demokratiko batean bizitzeko beharrezkoak diren ezagutza eta jarrerak ondo irakasteko. Hori hobetzeko ezinbestekoa dugu irakasleok kultura demokratikoa sustatzeko dugun gaitasuna ezagutzea eta dugun erantzunkizuna onartzea.

Beste egunean Elirekin egon nintzen hizketan ikasi nuen ikastetxeko lehen hezkuntzako ikasgela batean eta oso gustora egon ginen ia ordu erdiz hezkuntzataz hitz egiten. Niretzat oso espierientzia baliotsua eta atsegina izan zen baina ziur naiz berarentzat ere bai biok oso gustora egon ginelako denetarik hizketan bera esperientziaren ikuspuntutik eta ni irakasle izateko gogo biziz dagoen gazte baten ikuspuntutik.

     
  Pigmalion efektuari irtenbideak bilatzeko nire ustez egin behar den lehenengo gauza kasua aztertzea eta efektua hau ondo ezagutzea da, irtenbiderik orekatuena bilatzeko. Kontuan hartu behar da umeentzat oso irudi garrantzitsua garela eta hori oso ona izan daiteke baina oso txarra ere gaizki egiten badugu.
     
        Klase guztietan daude gauzak azkar eta erraz egiten dituzten haurrak baina badaude ere gehien kostatzen zaienei. Hori orekatzea oso zaila da baina orekatzeko beharra dago bakoitzari bere barneko hoberena ateratzeko eta horretarako haur guztiei motibatu behar zaie ahalik eta hoberena emateko. Ildo beretik, aurreiritzien kontuaz asko kezkatu behar gara. Guztioi sortzen zaigu aurreiritziren bat gure bizitzan zehar eta umeekin gaudenean baliteke konturatu gabe hauen "tranpan" erori. Nire ustez aurrreiritziak gure buruan sortzen diren guztiz oker dauden pertsonei buruzko iritziak dira eta hauek kontrolatzen ikasi behar dugu. Ezezagunak diren pertsoneei ezin zaie epaitu gure iritzien araberaz eta gutxiago umeei beraz kontu handia eduki behar dugu eta batez ere hasieran gure hitzak neurtu esan nahi duguna esaten eta interpretazioei lekua utzi gabe.

        Bestalde, Robert Rosenthalen klasean irakurritako artikuluan nire ustez oso garrantzitsua den arazo bat dago. Ikerketa egiterako orduan ume batzuk gutxietsi egiten dira eta merezi ez duten ikasketa batzuk jasotzen dute, normaltzat jotzen dituzten umeak hain zuzen ere. Agian esperimentua egiteko inori bururatu ez zaigun metodo berri bat bilatu behar da edo agian onartu behar dugu ume hauen porrota beste askoren salbamena izan dela baina ez dut uste ume hauek halakorik merezi zutenik.

Nire ustez irakasteko erabiltzen diren moduak oso zaharrak dira eta gaur egun ez dira oso aproposak. Hainbeste teknologia artean bizi diren haurreei ezin zaie gela batean giltzapetu eta ikastera behartu nahi ta nahiez. Mende honetan dauzkagun abantailak aprobetxatu beharko genituzke eta adibidez erakargarriak, didaktikoak eta probetxuzko jokoak (ordenagailurako, mugikorrerako, play stationerako...) sortu beharko genituzke.

Bestalde, oso metodo arraroa baita ikasgai batzuetan erabiltzen direnak. Argi dago matematikak adibidez behin eta berriz sahiatzen ikasten direla baina natur zientzak adibidez ezin dira liburu bati begira ikasi. Itxi eta gorde liburua, atera kalera, ireki begiak eta zalantzak argitu. Zihur aski ez da erraza izango, baina zuk bakarrik ikasten duzuna ez duzu inoiz ahaztuko.